top of page

Angústias/inquietações profissionais: quando é preciso se interrogar sobre o que se deseja (de fato)

  • Foto do escritor: Antonio C. de Barros Jr.
    Antonio C. de Barros Jr.
  • 16 de jan. de 2021
  • 3 min de leitura

Atualizado: 6 de abr.


Imagem de Free-Photos por Pixabay
Imagem de Free-Photos por Pixabay

Qualquer interrogação que alguém tenha sobre sua própria carreira (ex.: angústias sobre o que fazer em relação a ela, a algum cargo que ocupa, a decisões importantes que precisa tomar, a uma insatisfação com a ocupação atual, a uma incapacidade de tomar uma ação, etc.) passa sempre pela questão do seu desejo inconsciente[1][2][3] – não somente pela vontade consciente mais aparente – “quero fazer algo de que goste”, “quero crescer”, “quero ser reconhecido por isso ou por aquilo outro”, etc.

Qualquer interrogação sobre a própria carreira passa por uma questão mais profunda ligada a “O que o Outro quer de mim?”, que se traduz em “O que sou para o Outro?”.

“Outro” entendido não como alguém específico, mas aquilo que, simbolicamente, representa um “não eu” (alteridade). Outro que são as pessoas, genericamente falando, mas em particular aquelas que nos são significativas na vida (pai, mãe, professor, chefe, quem escolhemos para amar, etc.), que representam/ encarnam a cultura na qual nascemos, a língua que falamos, a Lei, as proibições que nos restringem, os discursos que circulam na sociedade, o que é valorizado ou desvalorizado moralmente, etc. Outro que é o que já existia antes de nós (ainda que contribuamos, em alguma medida, para construí-lo, a partir do momento que nos fazemos sujeitos no mundo) e que nos marca de formas tão profundas que, enganosamente, às vezes acreditamos que é apenas o que temos de muito singular nosso.


Lacan[4] teorizou que o desejo surge da falta, do que, na relação com o Outro, é sentido como impossível ou proibido. Acontece que, para muitos, não é fácil bancar o desejo porque isso envolve angústia – algo na relação com o Outro é sentido como perigo (Jorge Forbes, de maneira provocativa, escreveu um livro sobre o tema – “Você quer o que deseja?”[5]). Daí surgem inibições, sintomas e mesmo angústia no seu estado puro.


O “quero fazer o que gosto”, o almejar subir na carreira, o seguir a profissão do pai, o escolher um trabalho que é o oposto do que a mãe queria, a dúvida sobre se “devo dedicar-me a uma pós graduação”, se “devo trocar de emprego”, ou se “aceito assumir o cargo de gestão que me ofereceram” indicam sempre algo daquilo que nos escapa conscientemente.

São escolhas profissionais que refletem algo da fantasia que cada um criou na sua relação com o pai, com a mãe, com os irmãos, com os colegas, com o lugar de privilégio (fálico) que imagina ter ocupado ou não para eles.

Refletem algo da cultura do capitalismo contemporâneo, do discurso organizacional que vai sendo repetido sem que se reflita muito sobre ele; do que é valorizado ou não nas relações sociais, propagadas exponencialmente nas mídias digitais; em suma, algo da relação com esse Outro que nos impulsiona ou nos freia, que nos traz satisfação pelo prazer ou pelo sofrimento que nos causa, sem sabermos direito porque de uma coisa ou de outra.


Não que respostas absolutas ou definitivas serão encontradas, mas poderá haver uma apropriação daquilo que se deseja (bancar isso), no que desse desejo se puder ter alguma compreensão; poderá haver um saber fazer (“savoir faire”) com o que se tem de sintoma e/ou de inibição em função do que se deseja, mesmo sem promessa de um júbilo “instagramável” ou “linkedineável” (júbilo que esse Grande Outro dos nossos tempos tanto nos estimula a narcisicamente desejar...).


Antônio C. de Barros Jr.

Psicólogo clínico/ psicanalista/ psicoterapeuta

Doutor e mestre em Psicologia pela USP.

Autor do livro: Quem vê perfil não vê coração: fragilidades narcísicas e a construção de imagens de si nas redes sociais. Editora Escuta.

Ex-membro da Associação Campinense de Psicanálise (2004 a 2010).


Contato: 

Contato do whatsapp



REFERÊNCIAS:

[1] COSTA, Juvaneide Régia; DE MEDEIROS, Cynthia Pereira; RIBEIRO, Cynara Teixeira. Escolha profissional na adolescência: um estudo psicanalítico. Revista Subjetividades, v. 17, n. 3, p. 104-116, 2017. https://www.redalyc.org/pdf/5275/527555046004.pdf

[2] YAMAGUISHI, Roger Augusto Ikemori. O terceiro passo na escolha de uma profissão. Dissertação de Mestrado (Psicologia). São Paulo: Universidade de São Paulo, 2015. https://www.teses.usp.br/teses/disponiveis/47/47134/tde-05082015-115554/en.php

[3] SOARES, Dulce Helena Penna; AGUIAR, Fernando; DA FONTOURA GUIMARÃES, Beatriz. O conceito de identificação no processo de escolha profissional. Aletheia, n. 32, p. 134-146, 2010. https://www.redalyc.org/pdf/1150/115020838011.pdf

[4] LACAN, Jacques. O Seminário, livro 10: A angústia. Rio de Janeiro: Jorge Zahar Editor, 2005.

[5] FORBES, Jorge. Você quer o que deseja? 12ª. ed. São Paulo: Manole, 2016.


6 comentários


maisidel.gado1.9.4
há 3 dias

ad88 mình thấy bạn bè nhắc hoài nên cũng ghé thử cho biết, chủ yếu xem giao diện với cách họ viết bài ra sao. Vào trang cái là thấy bố cục khá thoáng, chữ dễ nhìn, kéo xuống không bị rối mắt kiểu nhồi quá nhiều thứ. Mình đọc lướt mấy đoạn nội dung thì họ nói nhiều về việc vận hành theo quy chuẩn quốc tế với chuyện giám sát tự động 24 7, đọc nghe cũng hợp lý chứ không kiểu nói cho có. Điểm mình thích là bài được chia thành từng khối ngắn, mỗi khối có tiêu đề rõ nên tìm ý chính nhanh, không phải căng mắt dò cả trang. Nói chung mình chỉ…

Curtir

bentieshamarsh.al.2l11.1
há 3 dias

O8 bữa mình lướt thử vì thấy bạn bè nhắc hoài, chủ yếu tò mò xem trang chủ họ làm kiểu gì thôi. Vào cái là thấy bố cục khá dễ thở, không bị rối mắt, mấy đoạn giới thiệu với phần cập nhật được đẩy lên trên nên đọc lướt cũng hiểu đại khái. Mình để ý nhất là họ có nhắc SSL 256-bit, lại trình bày như một khung thông tin riêng nên nhìn cũng yên tâm hơn khi nhập thông tin đăng nhập. Kéo xuống dưới thì chữ nghĩa vẫn gọn, không kiểu nhồi nhét quá nhiều thứ một lúc. Nói chung cảm giác như họ cố làm cho người mới vào không bị ngợp. Trên trang…

Curtir

bentiecesav.a.ge54.62
01 de ago.

O8 mình mới lướt thử vì thấy bạn bè nhắc hoài, kiểu tò mò xem trang họ làm ra sao thôi chứ không có đào sâu. Cảm giác đầu tiên là giao diện khá “sạch”, chữ dễ đọc, kéo xuống không bị rối mắt. Mấy phần nội dung được chia thành từng khối rõ ràng nên nhìn cái là biết đang ở đoạn giới thiệu hay đoạn nói về điểm nổi bật. Mình có để ý họ có nhắc chuyện dạo này xuất hiện nhiều trang giả mạo trên công cụ tìm kiếm, đọc qua thấy cũng hợp lý vì ít nhất họ chịu cảnh báo cho người mới. Menu cũng đặt chỗ dễ thấy, bấm chuyển mục khá nhanh,…

Curtir

uyenghomsoet.h.uy.e.n+abc123
27 de jul.

https://23win.design/ hôm bữa mình thấy ai đó share nên bấm vào nghía thử cho biết. Mình chỉ xem lướt vài phút thôi chứ không có ngồi mò kỹ. Cảm giác đầu tiên là trang nhìn khá thoáng, kiểu họ chia nội dung thành từng mảng riêng nên kéo xuống không bị rối mắt. Chữ với khoảng cách dòng cũng vừa phải, đọc nhanh vẫn nắm được ý chứ không phải căng mắt. Mình thích nhất là cái menu đặt chỗ dễ thấy, bấm qua lại vài mục là hiểu mình đang ở đâu, không bị “lạc” trong trang. Nói chung giao diện nhìn sạch sẽ, nhẹ nhàng, và các khối nội dung được canh theo cột khá ngay ngắn trên…

Curtir

katrinacha.vez.52.0.2
18 de jul.

UU88 dạo này thấy mọi người nhắc hoài nên mình cũng bấm vào xem thử cho biết, kiểu tò mò giao diện thôi chứ không ngồi tìm hiểu sâu. Lướt một vòng thấy trang làm khá “dễ thở”, nhìn vào không bị rối mắt hay chữ nút chồng chéo. Mình thích nhất là cách họ chia nội dung theo từng khối rõ ràng, kéo xuống là nhận ra ngay đang ở phần nào, không phải căng mắt dò. Với lại cái menu đặt chỗ khá hợp lý nên chuyển qua lại vài mục nhanh, không bị lạc hay phải bấm lui tới nhiều lần. Nói chung cảm giác dùng nhẹ nhàng, hợp kiểu chỉ ghé xem nhanh như mình, nhất…

Curtir

© 2025 Antônio Carlos de Barros Jr. psicanalista/ psicólogo clínico/ psicoterapeuta

bottom of page