Angústias/inquietações profissionais: quando é preciso se interrogar sobre o que se deseja (de fato)

Atualizado: 6 de abr.

Qualquer interrogação que alguém tenha sobre sua própria carreira (ex.: angústias sobre o que fazer em relação a ela, a algum cargo que ocupa, a decisões importantes que precisa tomar, a uma insatisfação com a ocupação atual, a uma incapacidade de tomar uma ação, etc.) passa sempre pela questão do seu desejo inconsciente[1][2][3] – não somente pela vontade consciente mais aparente – “quero fazer algo de que goste”, “quero crescer”, “quero ser reconhecido por isso ou por aquilo outro”, etc.
Qualquer interrogação sobre a própria carreira passa por uma questão mais profunda ligada a “O que o Outro quer de mim?”, que se traduz em “O que sou para o Outro?”.
“Outro” entendido não como alguém específico, mas aquilo que, simbolicamente, representa um “não eu” (alteridade). Outro que são as pessoas, genericamente falando, mas em particular aquelas que nos são significativas na vida (pai, mãe, professor, chefe, quem escolhemos para amar, etc.), que representam/ encarnam a cultura na qual nascemos, a língua que falamos, a Lei, as proibições que nos restringem, os discursos que circulam na sociedade, o que é valorizado ou desvalorizado moralmente, etc. Outro que é o que já existia antes de nós (ainda que contribuamos, em alguma medida, para construí-lo, a partir do momento que nos fazemos sujeitos no mundo) e que nos marca de formas tão profundas que, enganosamente, às vezes acreditamos que é apenas o que temos de muito singular nosso.
Lacan[4] teorizou que o desejo surge da falta, do que, na relação com o Outro, é sentido como impossível ou proibido. Acontece que, para muitos, não é fácil bancar o desejo porque isso envolve angústia – algo na relação com o Outro é sentido como perigo (Jorge Forbes, de maneira provocativa, escreveu um livro sobre o tema – “Você quer o que deseja?”[5]). Daí surgem inibições, sintomas e mesmo angústia no seu estado puro.
O “quero fazer o que gosto”, o almejar subir na carreira, o seguir a profissão do pai, o escolher um trabalho que é o oposto do que a mãe queria, a dúvida sobre se “devo dedicar-me a uma pós graduação”, se “devo trocar de emprego”, ou se “aceito assumir o cargo de gestão que me ofereceram” indicam sempre algo daquilo que nos escapa conscientemente.
São escolhas profissionais que refletem algo da fantasia que cada um criou na sua relação com o pai, com a mãe, com os irmãos, com os colegas, com o lugar de privilégio (fálico) que imagina ter ocupado ou não para eles.
Refletem algo da cultura do capitalismo contemporâneo, do discurso organizacional que vai sendo repetido sem que se reflita muito sobre ele; do que é valorizado ou não nas relações sociais, propagadas exponencialmente nas mídias digitais; em suma, algo da relação com esse Outro que nos impulsiona ou nos freia, que nos traz satisfação pelo prazer ou pelo sofrimento que nos causa, sem sabermos direito porque de uma coisa ou de outra.
Não que respostas absolutas ou definitivas serão encontradas, mas poderá haver uma apropriação daquilo que se deseja (bancar isso), no que desse desejo se puder ter alguma compreensão; poderá haver um saber fazer (“savoir faire”) com o que se tem de sintoma e/ou de inibição em função do que se deseja, mesmo sem promessa de um júbilo “instagramável” ou “linkedineável” (júbilo que esse Grande Outro dos nossos tempos tanto nos estimula a narcisicamente desejar...).
Antônio C. de Barros Jr.
Psicólogo clínico/ psicanalista/ psicoterapeuta
Doutor e mestre em Psicologia pela USP.
Autor do livro: Quem vê perfil não vê coração: fragilidades narcísicas e a construção de imagens de si nas redes sociais. Editora Escuta.
Ex-filiado ao Instituto Brasileiro de Psicanálise Winnicottiana (2021 a 2023)
Ex-membro da Associação Campinense de Psicanálise (2004 a 2010).
Contato:
REFERÊNCIAS:
[1] COSTA, Juvaneide Régia; DE MEDEIROS, Cynthia Pereira; RIBEIRO, Cynara Teixeira. Escolha profissional na adolescência: um estudo psicanalítico. Revista Subjetividades, v. 17, n. 3, p. 104-116, 2017. https://www.redalyc.org/pdf/5275/527555046004.pdf
[2] YAMAGUISHI, Roger Augusto Ikemori. O terceiro passo na escolha de uma profissão. Dissertação de Mestrado (Psicologia). São Paulo: Universidade de São Paulo, 2015. https://www.teses.usp.br/teses/disponiveis/47/47134/tde-05082015-115554/en.php
[3] SOARES, Dulce Helena Penna; AGUIAR, Fernando; DA FONTOURA GUIMARÃES, Beatriz. O conceito de identificação no processo de escolha profissional. Aletheia, n. 32, p. 134-146, 2010. https://www.redalyc.org/pdf/1150/115020838011.pdf
[4] LACAN, Jacques. O Seminário, livro 10: A angústia. Rio de Janeiro: Jorge Zahar Editor, 2005.
[5] FORBES, Jorge. Você quer o que deseja? 12ª. ed. São Paulo: Manole, 2016.




https://ggo888.bet/ nhìn qua thì mình thấy giao diện khá gọn, kiểu không cần làm quá nhiều thứ nổi bật cùng lúc mà vẫn dễ biết nên nhìn vào đâu. Mình thường thích những trang trình bày đơn giản như vậy hơn, vì chỉ muốn xem sơ nội dung chứ không muốn mất thời gian đoán từng mục nằm chỗ nào. Ở đây các chuyên mục được chia khá rõ nên cảm giác đỡ rối, nhất là với người mới ghé xem lần đầu. Mình không bàn tới các trò hay chất lượng dịch vụ nhé, chỉ nói riêng phần hình thức thôi. Điểm này tuy nhỏ nhưng cũng tạo thiện cảm, vì không phải trang nào nhiều nội dung cũng…
trực tiếp bóng đá mình thấy bạn bè nhắc hoài nên cũng bấm vào nghía thử cho biết. Mình không ngồi đọc kỹ nội dung đâu, chủ yếu xem họ làm giao diện ra sao thôi. Vừa vào là thấy trang nhìn khá thoáng, chữ không bị dồn dập nên lướt nhanh vẫn nắm được mình đang ở mục nào. Mình thích kiểu họ chia thông tin thành từng khối rõ ràng, kéo xuống là mỗi phần tách riêng nên mắt đỡ mệt. Cái menu đặt khá dễ thấy, chuyển qua lại giữa các mục cũng mượt, không phải mò lâu mới ra chỗ cần. Nói chung ai giống mình chỉ muốn xem cấu trúc trang thì ổn, vì các…
https://ketquabongda.nl/ hôm bữa mình đang kẹt giờ nên ghé thử để coi tỷ số, ai dè trang nhìn khá “sạch” và dễ lướt. Mình không có ngồi đọc dài đâu, chỉ vào đúng phần “Kết Quả Bóng Đá Hôm Nay” rồi kéo xuống xem mấy trận đã xong, thấy họ để tỷ số với diễn biến ngắn gọn nên khỏi phải bấm qua lại nhiều. Cảm giác cập nhật cũng nhanh, kiểu vừa hết trận là có số liệu cơ bản rồi. Mình có tò mò bấm qua Ngoại hạng Anh một chút thì thấy có thêm danh sách ghi bàn và vài thông số sau trận, đủ dùng cho người chỉ cần nắm nhanh. Trên điện thoại vẫn ổn…
Hi88 mình thấy mọi người nhắc hoài nên cũng bấm vào xem thử cho biết, chứ không có ngồi đọc kỹ hay làm gì nhiều. Vào cái là để ý ngay giao diện nhìn khá dễ chịu, không bị rối mắt kiểu nhồi chữ dày đặc. Mấy mục được chia theo nhóm rõ ràng nên mình lướt một vòng là hiểu đại khái đang ở đâu, muốn quay lại cũng không bị lạc. Mình thích nhất là cách họ trình bày thông tin theo dạng khối, canh hàng thẳng thớm nên nhìn nhanh vẫn nắm được ý. Menu để khá lộ, chuyển qua lại vài lần là quen tay, không cần mò. Nói chung cảm giác như họ ưu tiên…
88vbet hôm bữa mình thấy bạn bè nhắc nên cũng ghé thử cho biết, chủ yếu xem họ trình bày nội dung ra sao thôi. Vào trang cái mình để ý phần giới thiệu thương hiệu viết khá mạch lạc, có nói rõ là lập năm 2016 ở Philippines nên đọc lướt cũng hiểu được nguồn gốc. Mình thích kiểu họ chia đoạn vừa phải, nhìn không bị “ngộp chữ”, kéo xuống vẫn dễ theo dõi. Có một mục nói về số liệu hoạt động được đóng khung gọn gàng, kiểu đưa thông tin ra thẳng luôn chứ không vòng vo. Menu đặt ở chỗ dễ thấy nên bấm qua lại cũng nhanh, không phải tìm hoài. Nói chung giao…